Historie

Geschiedenis in een notendop.

Voor zover bekend werd het Evangelie in deze streken gebracht door Lebuines. Hij bouwde tussen 770 en 773 een houten kapel op het Schild. Deze kapel is verwoest door de Saksen. Rond 800 is op het Schild opnieuw een kapel/kerk door Lutgerus gebouwd. Veel is hierover echter niet bekend.
 
De oudste vermelding van de kerk in Rijssen is te vinden in de Goederenregister van de graaf Van Dale uit 1188. Hierin wordt de parochia Risnen genoemd. De huidige protestantse Schildkerk.  De schutspatroon van de parochie was St. Dionysius, de 1e bisschop van Parijs. Deze Sint Dionysiuskerk vormde toen het centrum van het kerspel Risnen en was de moederkerk van Holten en Wierden.
 
In 1275 werd de plebanus van Rijssen vermeld. Het behoorde onder het kapittel (bestuurscollege bestaande uit katholieke priesters) en scholasticus (middeleeuwse filosofie en onderwijsmethode) van Maria Maior of wel de Mariakerk (Utrecht). In de kerk waren aanwezig de vicarie of altaar van het Heilige Kruis (rechtspersoon naar kerkelijk en wereldlijk recht)  en het altaar gewijd aan Onze Lieve Vrouwe en Johannes de Evangelist, alwaar het getijdengebed werd gedaan.
 
Na de overgang tot de Protestantse kerk (1598) behoorde de kerk onder de Classis te Deventer. De classis Deventer stelde alles in het werk om ook bij de allerlaatsten die tot de classis behoorden de pastoor te vervangen door een dominee. Ook dringt de classis er op aan de altaren uit de kerk te breken. In Rijssen verzoekt men om metselaars uit Deventer die dit karwei moeten opknappen.
Ondanks de spaarzame gegevens kan wel worden geconcludeerd dat de classis Deventer het initiatief heeft genomen om ook in Rijssen het gereformeerde godsdienstig leven te organiseren en uiteindelijk te komen tot het institueren van een gereformeerde kerk in Rijssen. De archieven van de Herovormde gemeente geven hierover echter geen uitsluitsel.
 
Archief
In het plaatselijk archief van de Hervormde Gemeente van Rijssen bevinden zich onder meer de zogeheten kerkenboeken, die de notulen en andere vastleggingen van de handelingen van de Collatoren-Vergaderingen vanaf 1615 tot en met 1873 bevatten. Verder bevinden zich in het archief de notulenboeken van de handelingen van de kerkenraad sedert 1730 en diverse andere stukken en bescheiden. Het archief is incompleet.

Door de heer Joh. Smalbrugge (oudvoorzitter van he Collge van kerkrentmeesters) is onderzoek gedaan naar de geschiedenis van “ De kerke tot Rijssen” in de persiode 1598 tot 1813. Voor een deel is dit onderzoek gebaseerd op de hiervoor genoemde archiefstukken.

Wanneer u meer wilt weten over deze periode klik dan op bijgaande titel:
DE KERKE TOT RIJSSEN
De geschiedenis van de Hervormde Gemeente van Rijssen (1598-1813)